پلیمر های فوق جاذب

 

آب مایه حیات است ، غذا به کشاورزی و کشاورزی به آب نیاز دارد . آب عامل اصلی در تولید محصولات کشاورزی است . با توجه به افزایش روز افزون جمعیت و بهره برداری بی رویه از منابع زمینی و آلوده سازی زمینهای کشاورزی و از بین رفتن پوشش گیاهی بشر ناخواسته باعث بروز تغییرات آب و هوایی و گرم شدن هوا و کمبود آب گردیده و تولید کشاورزی با مشکلات شدید روبرو شده است بدیهی است در چنین وضعیتی هر  اقدامی در صرفه جویی آب و جلوگیری از هدر رفت آن اهمیتی اساسی دارد .

کشور ما سرزمینی خشک و کم آب است و متوسط بارندگی سالانه آن حدود ۲۵۰ میلی متر می باشد . میزان کل آب مصرفی سالیانه حدود ۹۰ میلیارد متر مکعب است که از این مقدار بیش از ۹۰ درصد آن در بخش کشاورزی مصرف می شود که از این مقدار بیش از ۶۵ درصد آن بعلت آبیاری به شیوه های غلط آبیاری هدر می رود که بخشی از این آب های هدر رفته علاوه بر شستن کودهای شیمیایی محلول و بردن آنها به عمق زمین موجب آلودگی آبهای زیرزمینی نیز می گردد .

با استفاده از سوپرجاذبها می توان تا  ۷۰ درصد در مصرف آب کشاورزی صرفه جویی کرد . بدیهی است با استفاده از سوپر جاذبها و همچنین استفاده از سایر روشهای نوین آبیاری می توان سرزمین های خشکی مثل ایران را از نگرانی در خشکسالی از بین برد و از وابستگی به ورود مواد غذایی از خارج و بحران اشتغال از طرف  دیگر نجات داد.

گیاهان حداقل نیازی به آب برای رشد و تولید و عملکرد مطلوب دارند و درصورتیکه حداقل نیاز آبی بنا به دلائلی نتواند فراهم شود ، گیاهان مواجه با تنش خشکی شده و در صورت مصادف شدن این تنش با مراحل رشدی حساس به کمبود آب نظیر جوانه زنی بذر و گل دهی ، می تواند صدمات جبران ناپذیری به محصول وارد آید . موادی نظیر بقایای گیاهی ، کود کمپوست ، کودهای دامی و سوپرجاذبهای کشاورزیمی توانند مقادیر متفاوتی آب در خود ذخیره کرده و قابلیت ذخیره سازی آب را درخاک افزایش دهند . آب ذخیره شده در این مواد در مواقع کم آبی در خاک آزاد شده و مورد استفاده ریشه قرار می گیرد .

پلیمرهای فوق جاذب (ابر جاذب) می توانند تا  صد برابر  وزن خود آب جذب نمایند. بزرگترین بازار مصرف پلیمرهای سوپر جاذب با توجه به برخورداری از خواص بسیار خوب جذبی, در تهیه پوشک های یکبار مصرف نوزادان, نوارهای بهداشتی و مصارف کشاورزی

می باشد.

معرفی سوپر جاذب

 

ژل به ماده ای گفته می شود که وقتی در حلال خود قرار گیرد ، حلال خود را جذب و متورم می گردد ولی حل نمی شود و حلال جذب کرده خود را حتی تحت فشار نیز از دست نمی دهد.

در صورتیکه ژل آبدوست باشد آن را هیدروژل می نامند . هیدروژل سوپر جاذب پلیمری (درشت مولکولی) آبدوست است که قابلیت جذب و نگهداری مقادیر زیادی آب و محلول های آبی را دارد (۱۰۰ تا ۱۰۰۰ برابر)

سوپر جاذب ها از اتصال تعداد نامحدودي مونومر ساخته شده اند پس وزن مولكولي آن ها ممكن است به چند ميليون برسد ، در حقيقت پلي آلكيل آميدهاي غير سمي هستند كه بار مثبت آنها عنصرمعدني پتاسيم يا سديم است . هر چه غلظت مونومر در اين مواد افزايش يابد سبب ايجاد تخلخل بر اثر تبخير محلول در ژل مي شود كه اين فضاهاي خالي باعث افزايش سطح تماس ژل با محلولهاي آبي مي شود و در نتيجه سرعت جذب را افزايش مي دهد. سوپر جاذب ها از نظر ميزان جذب ، سرعت جذب ، استحكام ژل ، به چهار نوع تقسيم مي شوند . اين مواد در حدود ۵۰۰ برابر وزن مولكولي خود آب جذب مي كنند در حقيقت براي گياه به منزله آب انبار هاي زيبايي هستند كه در موقع نیاز ريشه به راحتي آب را در اختيار آ ن قرار مي دهند.

اين مواد پس از ۷-۴ سال بسته به نوع آن در خاك توسط ميكروارگانيسم ها تخريب مي شوند. هيدروژلبه علت تغييرحجم مداوم كه به د ليل جذب آب وازدست دادن آب پيدا مي كنند ميزان هوا را در خاك افزايش داده و باعث تهويه بيشتر خاك مي شوند.

بطور کلی ، سوپر جاذب به ماده ای پلیمری خشک (شکر مانند) با توانایی جذب محلول آبی به میزان جندین برابر وزن خود (۱۰ تا ۱۰۰۰ برابر) و با قابلیت نگهداری آن در خود اطلاق می شود و ذرات ماده متورم شده سوپر جاذب تغییر شکل کلی نمی دهند و عمده ترین کار برد آن در بخش بهداشتی و کشاورزی است .

تاریخچه

 

سوپر جاذب کشاورزی بصورت تجاری از سال ۱۹۷۰ و به وسیله متخصصان وزارت کشاورزی امریکا ابداع شد . در حال حاضر شرکتهای زیادی در امریکا ، اروپا و آسیا به تولید سوپرجاذبها اشتغال دارند . تولید سالانه آنها در سال ۲۰۰۵ به بیش از ۱۲۹۰ میلیون تن رسید . که از این مقدار حدود ۳۷% در آسیا (به ویژه ژاپن) و ۳۴% در امریکا و مابقی در اروپا تولید شده است . با توجه به مشکل کم آبی هر ساله سوپرجاذبها توجه بیشتری را به خود جلب نموده و در ایران نیز از سال ۱۳۷۰ کار پژوهش برروی آن شروع و در سال ۱۳۷۵ اولین شرکت بخش خصوصی نسبت به تولید آن اقدام نمود لیکن به دلایل مختلف بویژه گران بودن قیمت در مقایسه با کالای وارداتی در سال ۱۳۷۹ شرکت مذکور منحل گردید و درسال ۱۳۸۲ شرکت رهاب رزین تحت لیسانس پژوهشگاه پلیمر پتروشیمی ایران به تولید سوپر جاذبهای کشاورزی با نام تجاری سوپر آب اقدام نمودند .

 

خواص سوپر جاذب کشاورزی

 

مهمترین خواص و مشخصات سوپر جاذب خوب را می توان بشرح زیر عنوان کرد

۱-    امکان جذب هر چه بیشتر آب و محلولهای آبی

۲-    حفظ قوام و شکل هندسی اولیه

۳-    سرعت جذب آب

۴-    محلول جذب کرده خود را به آرامی به محیط برگرداند

۵-    درمقابل نور پایدار باشد .

۶-     ارزان باشد

۷-    اجزای انحلال پذیر آن هر چه کمتر باشد .

۸-    حفظ خواص و دوام آن در مرحله انبارداری و در شرائط مصرف هر چه بیشتر باشد

۹-    بی رنگ و بی بو باشد

۱۰-کاملا” غیر سمی بوده و قابل تخریب درمحیط زیست باشد

۱۱- در مقابل عوامل زیستی و شیمیایی پایدار باشد

۱۲-خنثی باشد (PHآن در اثر جذب آب و تورم تغییر نکند) .

 

مزایای استفاده از سوپر جاذب کشاورزی

 

–  صرفه جویی درآب مصرفی و کاهش هدر روی آب از طریق تبخیر سطحی و عمق به نفوذ

–  استفاده بهینه از کودهای شیمیایی و سموم کشاورزی به دلیل حفظ در خاک حاوی سوپر جاذب

–  امکان کشت در مناطق کم آب و بیابانی و استفاده از بارندگیهای پراکنده

–  جلوگیری از تنشهای ناشی از نوسانات رطوبتی

–  امکان کشت درسطوح شیب دار

–  کاهش فشردگی خاک و امکان تهویه بهتر خاک به دلیل تورم مکرر سوپر جاذب و پس دهی مجدد آب

–  جلوگیری از هدر رفت آب در زمین های کشتی

–  کشت بدون خاک (کشت قارچ)

–  کاهش تلفات در پرورش و جابجایی قلمه و نهال

–  تقویت ریشه زایی و بالابردن درصد جوانه زنی

–  صرفه جویی در زمان آب دهی (کاهش دفعات آبدهی)

–  نگهداری عناصری مانند نیتراتها ، پتاسیوم ، روی ، آهن ،فسفات ها و انواع ویتامین ها در خود و   جلوگیری از هدر رفتن آنها

–  و نهایتا” کاهش هزینه ها و افزایش درآمد

 

سوپر جاذب و محیط زیست

 

با توجه به تحقیقات انجام شده در زمینه تولید و مصرف این مواد نتایج زیر حاصل شده است :

۱-  سوپر جاذبها هرگز به مواد اولیه سمی خود تبدیل نمی شوند و بطور کامل غیر سمی هستند .

۲-  سوپر جاذبها مواد خنثی و بی اثرند که مصرف آنها در کشاروزی ، آلودگی خاک و محیط زیست را به دنبال نخواهد داشت و  ایمنی استفاده آنها در خاک بوسیله موسسات تحقیقاتی معتبر جهانی تایید شده است .

میزان مصرف و نحوه استفاده

–    سوپر جاذب باید بصورت ماده خشک با خاک مخلوط شده و در لایه حداقل ۵ تا ۱۰ سانتیمتری خاک قرار گیرد تا اشعه ماوراء بنفش موجب شکسته شدن سریع این مواد نشود .

نحوه استفاده از سوپر جاذب بشرح زیر است :

۱-     در زمینهای زراعی : با توجه به شرائط اقلیمی و خصوصیات مزرعه به ویژه بافت خاک و … حدود ۲۵ تا ۴۰ کیلوگرم سوپر جاذب در هر هکتار خاک استفاده میشود و بصورت نواری ، کودپاش یا دست پاش در سطح مزرعه پخش می شود و با ابزار مناسب زیر خاک دفن می گردد .

۲-درختان میوه : ۸۰ تا ۱۰۰ گرم برای هر درخت توصیه می گردد . روش مصرف به این  ترتیب است  که ۳ تا ۵ حفره ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتری ایجاد می کنیم و مقدار لازم سوپر جاذب را در کف چاله بصورت خشک ریخته و روی آن را خاک می ریزیم و یا سوپر جاذبهای خشک را با خاک مخلوط کرده و در ته چاله ها می ریزیم و روی آن را با خاک پر می کنیم . چاله ها ترجیحا” در قسمت سایه انداز درخت که ریشه ها بیشتر  توسعه می یابند کنده شود و حداقل ۱۰ سانتیمتر پایین تر از سطح زمین باشند .

۳-انتقال نهال : برای استفاده سوپر جاذب در انتقال نهال ابتدا ریشه نهال را در طرف حاوی ژل سوپر جاذب فرو برده و به طریقی که ژلها از ریشه جدا نشوند نهال را جابه جا می کنیم .برای تهیه ژل سوپر جاذب یک کیلوگرم سوپر جاذب خشک را در یک بشکه ۲۲۰ لیتری آب ریخته و منتظر جذب آب توسط سوپر جاذب ها می شویم . برای کاشت نهال چاله ای مناسب اندازه ریشه حفر کرده و سپس مقداری سوپر جاذب را با خاک مخلوط کرده و در اطراف ریشه که در وسط چاله قرار داده شده می ریزیم و چاله را با خاک پر کرده و آبیاری می کنیم .

۴-چمن : ۲۰ تا ۲۵ گرم سوپر جاذب را برای هر متر مربع و در عمق ۵/۱ تا ۵/۲ سانتیمتری خاک قرار می دهیم (بصورت دست پاش یا بذر پاش) و سپس خاک را برگردانده و به اندازه ۱۰ سانتیمتر خاک روی آن ریخته و غلتک می زنیم و بعد عملیات بذرپاشی را انجام می دهیم .

۵-گلدان : سوپر جاذب را با خاک مخلوط کرده ( ۲ تا ۳ گرم سوپرجاذب برای هرکیلو خاک) و در قسمت تحتانی گلدان می ریزیم تا از هدر رفتن آب جلوگیری کند و گلدان را با خاک پر می کنیم . درصورتیکه قصد تعویض ویا تغییر خاک گلدان را نداشته باشیم سوراخهایی در گلدان ایجاد کرده ( تا عمق دوسوم گلدان ) و سوپر جاذبها را درآن ریخته و فشار داده و سوراخها را با خاک پرکرده و آبیاری می نماییم .

۶-قارچ : برای استفاده از سوپر جاذب در پرورش قارچ برای هر متر مکعب ۲ کیلو سوپر جاذب اختصاص داده و به حد اشباع آبیاری می کنیم .

۷-خزانه نشاء : ۵۰ تا ۱۲۰ گرم سوپر جاذب در هر متر مربع و در عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری استفاده می کنیم

 

نکات قابل توجه

۱) سوپر جاذبها جایگزین کودهای شیمیایی و آبیاری نمی باشند . این مواد تنها قابلیت نگهداری آب و برخی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه را در خاک افزایش می دهند . سوپر جاذبها بر اساس نوع ترکیب شیمیایی می توانند عناصری نظیر : نیترات ، فسفاتها ، B , Zn , Fe , K را در خود نگهداری نموده و از آبشویی و هدر رفتن آنها جلوگیری بعمل آورند .

۲) سوپر جاذبها می توانند میزان آب مصرفی را تا حدود ۵۰ درصد و میزان کود مصرفی را تا حد ۳۰ درصد بسته به شرایط مختلف کاهش دهند .

۳) ذرات پلی مرهای سوپر جاذب دارای چهار اندازه ذیل می باشند :   پودری ، انداره کوچک-۱ mm)3/0( ، اندازه متوسط (۱-۲ mm) و اندازه بزرگ (۲-۴ mm)  .

۴) توصیه می شود تا تحت شرایط گلدان و یا مزرعه ای از اندازه های متوسط و بزرگ آن استفاده شود تا بدین ترتیب مدت زمان ابقای آب در خاک افزایش یافته و دیرتر مورد تجزیه میکروبی قرار گیرند .

۵) به استثنای نوع پودری پلی مرهای سوپر جاذب که دارای خاصیت بقاء و عمر کوتاه در خاک می باشند ، این مواد بسته به شرایط مختلف حدود ۷-۳ سال در خاک باقی مانده و قادر به هزاران بار جذب و دفع آب بوده و در اثر تجزیه میکروبی و یا تاثیر نور خورشید به تدریج از بین می روند .

۶) بهتر است محل قرار گرفتن سوپر جاذب در خاک زیر ناحیه ریشه گیاه بوده و کاربرد عمقی آن در مناطقی که بارندگیهای سبک دارند مناسب نمی باشد .

۷) پاسخ به پرسشهایی مانند اینکه چه مقدار سوپر جاذب ، با چه میزان آبیاری و با چه روش مصرف و به چه فاصله های زمانی نیاز است تابهترین نتیجه حاصل شود ، ممکن نیست مگر با صرف وقت و آزمایشهای میدانی .

 

مصارف سوپر جاذب ها:

 

۱-  کاربرد هیدروژل های سوپر جاذب در کشاورزی (حدود ۱۰ درصد)

مزایای عمده سوپر جاذبهای کشاورزی عبارتند از:

الف) استفاده بهینه از آب (۵۰ تا ۷۰ در صد صرفه جویی در مصرف آب کشاورزی)

ب) استفاده بهینه از کود و سموم شیمیایی

ج) جلوگیری از تنش های ناشی از نوسانهای رطوبتی

د) امکان کشت در مناطق بیابانی و سطوح شیب دار

ر) هوادهی بهتر در خاک

ز) افزایش بازده محصول

 

۲- مصارف بهداشتی (حدود ۸۰ درصد)

الف) انواع پوشک

ب) محصولات بهداشتی بانوان

۳- سوپر جاذبها در بتن

۴- رطوبت زدایی از زغال سنگ

۵- سوپر جاذبها و حسگرها

۶- تغلیظ پروتئین

۷- کاهش اتلاف جریان در سیلاب حفاری

۸- سوپر جاذبهای آکریلی در داروسازی

۹- لاستیک های متورم شونده آبی

۱۰- کاربرد سوپر جاذب در صنعت کابل

۱۱- جذب رطوبت

۱۲- برف مصنوعی

۱۳- کیسه های جاذب آب برای جدا کردن آب از سوخت های هیدروکربنی و نفت

۱۴- انفجار سنگ معدن

۱۵- عامل افزایش تیکسوتروپی در خمیر پلی وینیل کلرید

۱۶- حفظ تازگی میوه و سبزی بسته بندی شده

۱۷- خوشبو کردن هوا

۱۸- ژل های مخصوص آتش نشانی

۱۹- افزایش جذب آب اسفنج های اوره تان

۲۰- افزایش جذب آب الیاف مصنوعی

۲۱- کاربرد های بیولوژیکی

۲۲- سوپر جاذبها در صنایع غذایی

 

پلیمر های فوق جاذب

 

آب مایه حیات است ، غذا به کشاورزی و کشاورزی به آب نیاز دارد . آب عامل اصلی در تولید محصولات کشاورزی است . با توجه به افزایش روز افزون جمعیت و بهره برداری بی رویه از منابع زمینی و آلوده سازی زمینهای کشاورزی و از بین رفتن پوشش گیاهی بشر ناخواسته باعث بروز تغییرات آب و هوایی و گرم شدن هوا و کمبود آب گردیده و تولید کشاورزی با مشکلات شدید روبرو شده است بدیهی است در چنین وضعیتی هر  اقدامی در صرفه جویی آب و جلوگیری از هدر رفت آن اهمیتی اساسی دارد .

کشور ما سرزمینی خشک و کم آب است و متوسط بارندگی سالانه آن حدود ۲۵۰ میلی متر می باشد . میزان کل آب مصرفی سالیانه حدود ۹۰ میلیارد متر مکعب است که از این مقدار بیش از ۹۰ درصد آن در بخش کشاورزی مصرف می شود که از این مقدار بیش از ۶۵ درصد آن بعلت آبیاری به شیوه های غلط آبیاری هدر می رود که بخشی از این آب های هدر رفته علاوه بر شستن کودهای شیمیایی محلول و بردن آنها به عمق زمین موجب آلودگی آبهای زیرزمینی نیز می گردد .

با استفاده از سوپرجاذبها می توان تا  ۷۰ درصد در مصرف آب کشاورزی صرفه جویی کرد . بدیهی است با استفاده از سوپر جاذبها و همچنین استفاده از سایر روشهای نوین آبیاری می توان سرزمین های خشکی مثل ایران را از نگرانی در خشکسالی از بین برد و از وابستگی به ورود مواد غذایی از خارج و بحران اشتغال از طرف  دیگر نجات داد.

گیاهان حداقل نیازی به آب برای رشد و تولید و عملکرد مطلوب دارند و درصورتیکه حداقل نیاز آبی بنا به دلائلی نتواند فراهم شود ، گیاهان مواجه با تنش خشکی شده و در صورت مصادف شدن این تنش با مراحل رشدی حساس به کمبود آب نظیر جوانه زنی بذر و گل دهی ، می تواند صدمات جبران ناپذیری به محصول وارد آید . موادی نظیر بقایای گیاهی ، کود کمپوست ، کودهای دامی و سوپرجاذبهای کشاورزیمی توانند مقادیر متفاوتی آب در خود ذخیره کرده و قابلیت ذخیره سازی آب را درخاک افزایش دهند . آب ذخیره شده در این مواد در مواقع کم آبی در خاک آزاد شده و مورد استفاده ریشه قرار می گیرد .

پلیمرهای فوق جاذب (ابر جاذب) می توانند تا  صد برابر  وزن خود آب جذب نمایند. بزرگترین بازار مصرف پلیمرهای سوپر جاذب با توجه به برخورداری از خواص بسیار خوب جذبی, در تهیه پوشک های یکبار مصرف نوزادان, نوارهای بهداشتی و مصارف کشاورزی

می باشد.

معرفی سوپر جاذب

 

ژل به ماده ای گفته می شود که وقتی در حلال خود قرار گیرد ، حلال خود را جذب و متورم می گردد ولی حل نمی شود و حلال جذب کرده خود را حتی تحت فشار نیز از دست نمی دهد.

در صورتیکه ژل آبدوست باشد آن را هیدروژل می نامند . هیدروژل سوپر جاذب پلیمری (درشت مولکولی) آبدوست است که قابلیت جذب و نگهداری مقادیر زیادی آب و محلول های آبی را دارد (۱۰۰ تا ۱۰۰۰ برابر)

سوپر جاذب ها از اتصال تعداد نامحدودي مونومر ساخته شده اند پس وزن مولكولي آن ها ممكن است به چند ميليون برسد ، در حقيقت پلي آلكيل آميدهاي غير سمي هستند كه بار مثبت آنها عنصرمعدني پتاسيم يا سديم است . هر چه غلظت مونومر در اين مواد افزايش يابد سبب ايجاد تخلخل بر اثر تبخير محلول در ژل مي شود كه اين فضاهاي خالي باعث افزايش سطح تماس ژل با محلولهاي آبي مي شود و در نتيجه سرعت جذب را افزايش مي دهد. سوپر جاذب ها از نظر ميزان جذب ، سرعت جذب ، استحكام ژل ، به چهار نوع تقسيم مي شوند . اين مواد در حدود ۵۰۰ برابر وزن مولكولي خود آب جذب مي كنند در حقيقت براي گياه به منزله آب انبار هاي زيبايي هستند كه در موقع نیاز ريشه به راحتي آب را در اختيار آ ن قرار مي دهند.

اين مواد پس از ۷-۴ سال بسته به نوع آن در خاك توسط ميكروارگانيسم ها تخريب مي شوند. هيدروژلبه علت تغييرحجم مداوم كه به د ليل جذب آب وازدست دادن آب پيدا مي كنند ميزان هوا را در خاك افزايش داده و باعث تهويه بيشتر خاك مي شوند.

بطور کلی ، سوپر جاذب به ماده ای پلیمری خشک (شکر مانند) با توانایی جذب محلول آبی به میزان جندین برابر وزن خود (۱۰ تا ۱۰۰۰ برابر) و با قابلیت نگهداری آن در خود اطلاق می شود و ذرات ماده متورم شده سوپر جاذب تغییر شکل کلی نمی دهند و عمده ترین کار برد آن در بخش بهداشتی و کشاورزی است .

تاریخچه

 

سوپر جاذب کشاورزی بصورت تجاری از سال ۱۹۷۰ و به وسیله متخصصان وزارت کشاورزی امریکا ابداع شد . در حال حاضر شرکتهای زیادی در امریکا ، اروپا و آسیا به تولید سوپرجاذبها اشتغال دارند . تولید سالانه آنها در سال ۲۰۰۵ به بیش از ۱۲۹۰ میلیون تن رسید . که از این مقدار حدود ۳۷% در آسیا (به ویژه ژاپن) و ۳۴% در امریکا و مابقی در اروپا تولید شده است . با توجه به مشکل کم آبی هر ساله سوپرجاذبها توجه بیشتری را به خود جلب نموده و در ایران نیز از سال ۱۳۷۰ کار پژوهش برروی آن شروع و در سال ۱۳۷۵ اولین شرکت بخش خصوصی نسبت به تولید آن اقدام نمود لیکن به دلایل مختلف بویژه گران بودن قیمت در مقایسه با کالای وارداتی در سال ۱۳۷۹ شرکت مذکور منحل گردید و درسال ۱۳۸۲ شرکت رهاب رزین تحت لیسانس پژوهشگاه پلیمر پتروشیمی ایران به تولید سوپر جاذبهای کشاورزی با نام تجاری سوپر آب اقدام نمودند .

 

 

خواص سوپر جاذب کشاورزی

 

مهمترین خواص و مشخصات سوپر جاذب خوب را می توان بشرح زیر عنوان کرد

۱-    امکان جذب هر چه بیشتر آب و محلولهای آبی

۲-    حفظ قوام و شکل هندسی اولیه

۳-    سرعت جذب آب

۴-    محلول جذب کرده خود را به آرامی به محیط برگرداند

۵-    درمقابل نور پایدار باشد .

۶-     ارزان باشد

۷-    اجزای انحلال پذیر آن هر چه کمتر باشد .

۸-    حفظ خواص و دوام آن در مرحله انبارداری و در شرائط مصرف هر چه بیشتر باشد

۹-    بی رنگ و بی بو باشد

۱۰-کاملا” غیر سمی بوده و قابل تخریب درمحیط زیست باشد

۱۱- در مقابل عوامل زیستی و شیمیایی پایدار باشد

۱۲-خنثی باشد (PHآن در اثر جذب آب و تورم تغییر نکند) .

 

مزایای استفاده از سوپر جاذب کشاورزی

 

–  صرفه جویی درآب مصرفی و کاهش هدر روی آب از طریق تبخیر سطحی و عمق به نفوذ

–  استفاده بهینه از کودهای شیمیایی و سموم کشاورزی به دلیل حفظ در خاک حاوی سوپر جاذب

–  امکان کشت در مناطق کم آب و بیابانی و استفاده از بارندگیهای پراکنده

–  جلوگیری از تنشهای ناشی از نوسانات رطوبتی

–  امکان کشت درسطوح شیب دار

–  کاهش فشردگی خاک و امکان تهویه بهتر خاک به دلیل تورم مکرر سوپر جاذب و پس دهی مجدد آب

–  جلوگیری از هدر رفت آب در زمین های کشتی

–  کشت بدون خاک (کشت قارچ)

–  کاهش تلفات در پرورش و جابجایی قلمه و نهال

–  تقویت ریشه زایی و بالابردن درصد جوانه زنی

–  صرفه جویی در زمان آب دهی (کاهش دفعات آبدهی)

–  نگهداری عناصری مانند نیتراتها ، پتاسیوم ، روی ، آهن ،فسفات ها و انواع ویتامین ها در خود و   جلوگیری از هدر رفتن آنها

–  و نهایتا” کاهش هزینه ها و افزایش درآمد

 

سوپر جاذب و محیط زیست

 

با توجه به تحقیقات انجام شده در زمینه تولید و مصرف این مواد نتایج زیر حاصل شده است :

۱-  سوپر جاذبها هرگز به مواد اولیه سمی خود تبدیل نمی شوند و بطور کامل غیر سمی هستند .

۲-  سوپر جاذبها مواد خنثی و بی اثرند که مصرف آنها در کشاروزی ، آلودگی خاک و محیط زیست را به دنبال نخواهد داشت و  ایمنی استفاده آنها در خاک بوسیله موسسات تحقیقاتی معتبر جهانی تایید شده است .

میزان مصرف و نحوه استفاده

–    سوپر جاذب باید بصورت ماده خشک با خاک مخلوط شده و در لایه حداقل ۵ تا ۱۰ سانتیمتری خاک قرار گیرد تا اشعه ماوراء بنفش موجب شکسته شدن سریع این مواد نشود .

نحوه استفاده از سوپر جاذب بشرح زیر است :

۱-     در زمینهای زراعی : با توجه به شرائط اقلیمی و خصوصیات مزرعه به ویژه بافت خاک و … حدود ۲۵ تا ۴۰ کیلوگرم سوپر جاذب در هر هکتار خاک استفاده میشود و بصورت نواری ، کودپاش یا دست پاش در سطح مزرعه پخش می شود و با ابزار مناسب زیر خاک دفن می گردد .

۲-درختان میوه : ۸۰ تا ۱۰۰ گرم برای هر درخت توصیه می گردد . روش مصرف به این  ترتیب است  که ۳ تا ۵ حفره ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتری ایجاد می کنیم و مقدار لازم سوپر جاذب را در کف چاله بصورت خشک ریخته و روی آن را خاک می ریزیم و یا سوپر جاذبهای خشک را با خاک مخلوط کرده و در ته چاله ها می ریزیم و روی آن را با خاک پر می کنیم . چاله ها ترجیحا” در قسمت سایه انداز درخت که ریشه ها بیشتر  توسعه می یابند کنده شود و حداقل ۱۰ سانتیمتر پایین تر از سطح زمین باشند .

۳-انتقال نهال : برای استفاده سوپر جاذب در انتقال نهال ابتدا ریشه نهال را در طرف حاوی ژل سوپر جاذب فرو برده و به طریقی که ژلها از ریشه جدا نشوند نهال را جابه جا می کنیم .برای تهیه ژل سوپر جاذب یک کیلوگرم سوپر جاذب خشک را در یک بشکه ۲۲۰ لیتری آب ریخته و منتظر جذب آب توسط سوپر جاذب ها می شویم . برای کاشت نهال چاله ای مناسب اندازه ریشه حفر کرده و سپس مقداری سوپر جاذب را با خاک مخلوط کرده و در اطراف ریشه که در وسط چاله قرار داده شده می ریزیم و چاله را با خاک پر کرده و آبیاری می کنیم .

۴-چمن : ۲۰ تا ۲۵ گرم سوپر جاذب را برای هر متر مربع و در عمق ۵/۱ تا ۵/۲ سانتیمتری خاک قرار می دهیم (بصورت دست پاش یا بذر پاش) و سپس خاک را برگردانده و به اندازه ۱۰ سانتیمتر خاک روی آن ریخته و غلتک می زنیم و بعد عملیات بذرپاشی را انجام می دهیم .

۵-گلدان : سوپر جاذب را با خاک مخلوط کرده ( ۲ تا ۳ گرم سوپرجاذب برای هرکیلو خاک) و در قسمت تحتانی گلدان می ریزیم تا از هدر رفتن آب جلوگیری کند و گلدان را با خاک پر می کنیم . درصورتیکه قصد تعویض ویا تغییر خاک گلدان را نداشته باشیم سوراخهایی در گلدان ایجاد کرده ( تا عمق دوسوم گلدان ) و سوپر جاذبها را درآن ریخته و فشار داده و سوراخها را با خاک پرکرده و آبیاری می نماییم .

۶-قارچ : برای استفاده از سوپر جاذب در پرورش قارچ برای هر متر مکعب ۲ کیلو سوپر جاذب اختصاص داده و به حد اشباع آبیاری می کنیم .

۷-خزانه نشاء : ۵۰ تا ۱۲۰ گرم سوپر جاذب در هر متر مربع و در عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتری استفاده می کنیم

 

نکات قابل توجه

۱) سوپر جاذبها جایگزین کودهای شیمیایی و آبیاری نمی باشند . این مواد تنها قابلیت نگهداری آب و برخی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه را در خاک افزایش می دهند . سوپر جاذبها بر اساس نوع ترکیب شیمیایی می توانند عناصری نظیر : نیترات ، فسفاتها ، B , Zn , Fe , K را در خود نگهداری نموده و از آبشویی و هدر رفتن آنها جلوگیری بعمل آورند .

۲) سوپر جاذبها می توانند میزان آب مصرفی را تا حدود ۵۰ درصد و میزان کود مصرفی را تا حد ۳۰ درصد بسته به شرایط مختلف کاهش دهند .

۳) ذرات پلی مرهای سوپر جاذب دارای چهار اندازه ذیل می باشند :   پودری ، انداره کوچک-۱ mm)3/0( ، اندازه متوسط (۱-۲ mm) و اندازه بزرگ (۲-۴ mm)  .

۴) توصیه می شود تا تحت شرایط گلدان و یا مزرعه ای از اندازه های متوسط و بزرگ آن استفاده شود تا بدین ترتیب مدت زمان ابقای آب در خاک افزایش یافته و دیرتر مورد تجزیه میکروبی قرار گیرند .

۵) به استثنای نوع پودری پلی مرهای سوپر جاذب که دارای خاصیت بقاء و عمر کوتاه در خاک می باشند ، این مواد بسته به شرایط مختلف حدود ۷-۳ سال در خاک باقی مانده و قادر به هزاران بار جذب و دفع آب بوده و در اثر تجزیه میکروبی و یا تاثیر نور خورشید به تدریج از بین می روند .

۶) بهتر است محل قرار گرفتن سوپر جاذب در خاک زیر ناحیه ریشه گیاه بوده و کاربرد عمقی آن در مناطقی که بارندگیهای سبک دارند مناسب نمی باشد .

۷) پاسخ به پرسشهایی مانند اینکه چه مقدار سوپر جاذب ، با چه میزان آبیاری و با چه روش مصرف و به چه فاصله های زمانی نیاز است تابهترین نتیجه حاصل شود ، ممکن نیست مگر با صرف وقت و آزمایشهای میدانی .

 

مصارف سوپر جاذب ها:

 

۱-  کاربرد هیدروژل های سوپر جاذب در کشاورزی (حدود ۱۰ درصد)

مزایای عمده سوپر جاذبهای کشاورزی عبارتند از:

الف) استفاده بهینه از آب (۵۰ تا ۷۰ در صد صرفه جویی در مصرف آب کشاورزی)

ب) استفاده بهینه از کود و سموم شیمیایی

ج) جلوگیری از تنش های ناشی از نوسانهای رطوبتی

د) امکان کشت در مناطق بیابانی و سطوح شیب دار

ر) هوادهی بهتر در خاک

ز) افزایش بازده محصول

 

۲- مصارف بهداشتی (حدود ۸۰ درصد)

الف) انواع پوشک

ب) محصولات بهداشتی بانوان

۳- سوپر جاذبها در بتن

۴- رطوبت زدایی از زغال سنگ

۵- سوپر جاذبها و حسگرها

۶- تغلیظ پروتئین

۷- کاهش اتلاف جریان در سیلاب حفاری

۸- سوپر جاذبهای آکریلی در داروسازی

۹- لاستیک های متورم شونده آبی

۱۰- کاربرد سوپر جاذب در صنعت کابل

۱۱- جذب رطوبت

۱۲- برف مصنوعی

۱۳- کیسه های جاذب آب برای جدا کردن آب از سوخت های هیدروکربنی و نفت

۱۴- انفجار سنگ معدن

۱۵- عامل افزایش تیکسوتروپی در خمیر پلی وینیل کلرید

۱۶- حفظ تازگی میوه و سبزی بسته بندی شده

۱۷- خوشبو کردن هوا

۱۸- ژل های مخصوص آتش نشانی

۱۹- افزایش جذب آب اسفنج های اوره تان

۲۰- افزایش جذب آب الیاف مصنوعی

۲۱- کاربرد های بیولوژیکی

۲۲- سوپر جاذبها در صنایع غذایی