پلی اتیلن گلایکول ها (به انگلیسی: Polyethylene glycol) از خانواده پلیمرهای خطی هستند و  یک ترکیب اتر با انواع استفاده‌های صنعتی و پزشکی است.

از واکنش افزایشی گاز اتیلن اکساید با مونو اتیلن گلایکول یا دی اتیلن گلایکول تشکیل شده است.

فرمول کلی برای پلی اتیلن گلایکول H(OCH2CH2)nOH است که n میانگین تعداد گروه های اتیلن اکساید است. گریدهای مختلف پلی اتیلن گلایکول به وسیله جرم مولکولی متوسط آن مشخص می­شود. به عنوان مثال PEG400شامل توزیع پلیمرهای دارای وزن مولکولی متوسط ۴۰۰ است که به طور مشابه متوسط تعداد تقریبی گروههای تکراری گاز اتیلن اکساید برابر ۹ است.

بسته به متوسط جرم مولکولی ، پلی اتیلن گلایکولها می­توانند در شرایط استاندارد به صورت مایع یا جامد باشد. گریدهای پلی اتیلن گلایکولها ۲۰۰،۳۰۰،۴۰۰،۶۰۰،۱۰۰۰ به صورت مایع است.

پلی اتیلن گلایکولها در رنج مولکولی ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ موجود می­باشد.

کاربردها:

صنعت

کاربرد

مواد آرایشی-بهداشتی

پلی اتیلن گلایکولها ترکیباتی خنثی، بی بو، جاذب رطوبت، غیر فرار بدون ایجاد خواص تحریک کننده و سوزش به عنوان ترکیب محلول در آب، روان کننده و نرم کننده در رنج وسیعی از محصولات آرایشی- بهداشتی و بهداشت فردی از قبیل کرمها، لوسیونها، چوبها، کیکها، پودرها و ژله ­ها به کار برده می­شود.

صنایع شوینده خانگی

صابونها، شوینده ­ها، جلا دهنده­ ها و تمیز کننده­ ها کاربرد اصلی پلی اتیلن گلایکولهاست به این دلیل که این محصولات محلول در آب و بی اثر با فراریت و سمیت پایین هستند و نیز به عنوان حلال و یا کمک حلال نیز استفاده می­شوند.

چسب و نساجی

پلی اتیلن گلایکولها به طور گسترده در صنایع چسب و نساجی به عنوان عامل پلاستیسایزر، روان کننده،نرم کننده، آنتی استاتیک و افزایش دهنده زمان خشک شدن در چسبها استفاده می­شوند.

در کشاورزی

به عنوان ترکیب محلول در آب و حل کننده در حشره کشهای آلی به کار برده می­شوند و برای انواع حشره کشها می­توانند کمک حلالهای مناسبی باشند

در رنگ و پوشش

از پلی اتیلن گلایکولها به عنوان حدواسط در تهیه ­رزینهای آلکید و پلی استر برای افزایش پخش شدگی در آب استفاده می­شود.

کاشی و سرامیک

ازپلی اتیلن گلایکولها به طور گسترده در صنایع کاشی و سرامیک به عنوان عامل قالب پذیر (نرم کردن)، روان کننده، حامل و متصل کننده استفاده می­شود. یکی از مهمترین کارهای پلی اتیلن گلایکولها استفاده در فرمولاسیون روغنهای چاپ روی کاشی در مراحل مختلف پخت است که باعث می­شود چاپ به خوبی و بدون جوش زدن روی سطوح کاشی انجام شود.

کاغذ سازی

از پلی اتیلن گلایکولها به عنوان عامل افزایش دهنده انعطاف پذیری و براقی کاغذ، پایدار کننده رنگ و نرم کننده کاغذ استفاده می­شود

حمل و نقل و نگهداری :

محصولات پلی اتیلن گلایکول دارای سمیت بسیار پایین هستند و برای محصولات پاک کننده ­ی بهداشتی ، مطمئن و مناسب هستند. هنگام حمل و نقل محصولات از عینک ایمنی مطمئن، دستکش­های PVC و پیشبند استفاده شود. محصولات پلی اتیلن گلایکول باید در جای خشک، پوشیده و دور از حرارت و منبع آتش نگهداری شود.در صورت تماس با چشم به سرعت چشمها را به مدت ۱۵ دقیقه با آب بشوئید. در صورت خوردن به پزشک مراجعه کنید.

بسته بندی: پلی اتیلن گلایکولهای مایع (۲۰۰ تا۱۰۰۰) در بشکه­ های ۲۲۰ لیتری (۲۰۰ کیلوگرم) ، هر ۴ بشکه در یک پالت بسته بندی شده است.

زمان ماندگاری: ۲۴ ماه در انبار سرپوشیده

مهمترین خواص فیزیکی: بسته به جرم مولکولی رنج وسیعی از خواص فیزیکی از قبیل حلالیت، جاذب رطوبت، فشار بخار،نقطه ذوب و انجماد و ویسکوزیته متفاوت است.

کاربرد در پزشکی

پلی‌اتیلن گلیکول به عنوان ملین در درمان یبوست بکار میرود، همچنین قبل از اعمال جراحی روده و کولونوسکوپی جهت پاک کردن روده استفاده میشود. قطره چشمی اتیلن گلیکول نیز کاربرد دارد. اخیرا اسپریهای ترمیمی و ضددردی با ترکیب پلی اتیلن گلیکول ساخته شده‌اند که موفقیت آمیز بوده است.

 

Polyethylene glycol
PEG Structural Formula V1.svg
نام آیوپاک poly(oxyethylene) {structure-based},
poly(ethylene oxide) {source-based}
شمارهٔ CAS ۲۵۳۲۲-۶۸-۳
فرمول شیمیایی C2nH4n+2On+1
جرم مولی (گرم بر مول) متغیر
موارد مصرف یبوست
راه استعمال خوراکی
اشکال دارویی ساشه